Bilim Kafe’de bu hafta geleneksel kurutma yöntemleri bilimle buluştu

Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi (MAKÜ) Bilim İletişimi Koordinatörlüğü tarafından bilimi toplumla buluşturmak amacıyla hayata geçirilen "Bilim Kafe" etkinlikleri hız kesmeden devam ediyor. Etkinlikler kapsamında, Öğr. Gör. Dr. Damla Bayana Sönmez’in katılımıyla "Lezzetin Güneşle Muhafazası" konulu söyleşi gerçekleştirildi.

15 Nisan 2026 tarihinde Büğdüz Köyü Gençlik Merkezi'nde düzenlenen etkinliğe, yüzyıllardır sofraları bereketlendiren ve kışlık hazırlıkların ustası olan Büğdüzlü kadınlar ilgi gösterdi. Klasik bir seminer formatından ziyade, kadınların deneyimlerini paylaştığı interaktif bir sohbet çemberi şeklinde gerçekleşen etkinlikte, nesilden nesile aktarılan geleneksel gıda kurutma yöntemlerinin arkasındaki bilimsel gerçekler konuşuldu.

"Mutfaktaki bilim insanları: Geleneksel yöntemlerin bilimsel sırları"

Öğr. Gör. Dr. Damla Bayana Sönmez, Anadolu kadınının mutfakta uyguladığı pratiklerin aslında ileri düzey bilimsel temellere dayandığını vurguladı. Domates kuruturken kullanılan "karınca başı/kaya tuzu" tuzlama yönteminin bilimdeki "ozmoz" kuralıyla eşleştiğini ve gıdanın bozulmasını engelleyen bir güvenlik kalkanı oluşturduğunu anlattı. Aynı şekilde üzüm kurutulurken uygulanan "potasaya/küllü suya banma" (bandırma) işleminin meyvenin mumsu tabakasını incelterek kurumayı hızlandıran kimyasal bir süreç olduğunu belirtti.

Uygulamalı deneylerin de yer aldığı söyleşide, nane ve kekik gibi ürünlerin doğrudan güneşte değil, gölgede kurutulmasının bitkideki uçucu yağların ve klorofilin korunmasındaki önemi aktarıldı. Gerçekleştirilen elma deneyi ile limon suyunun (C vitamini) oksidasyonu ve kararmayı nasıl önlediği kadınlara görsel olarak sunuldu. Ayrıca, gıdaların tam kuruduğunun nasıl anlaşıldığı ve doğru saklama koşullarının nasıl olduğuna dikkat çekildi. Kışlık ürünlerin muhafazasında terleme ve küflenmeye yol açan naylon poşetler yerine, gıdanın nefes almasını sağlayan pamuklu bez torbaların ve cam kavanozların kullanılması gerektiği ifade edildi.

"Gelenekten geleceğe: Kadın üreticiler ve yenilikçi ürünler"

Etkinliğin en dikkat çeken bölümlerinden biri de kadın üretiminin ve katma değerli yenilikçi ürünlerin konuşulduğu kısım oldu. Büğdüzlü kadınların bu eşsiz el emeklerini ticari bir değere dönüştürebilme potansiyellerine değinildi.

Tarım ve Orman Bakanlığı, TKDK ve KOSGEB'in kadın girişimcilere yönelik sunduğu makine ve teçhizat hibe destekleri hakkında bilgilendirmeler yapıldı. Sadece geleneksel ürünlerin değil, modern pazarın talep ettiği sağlıklı sebze/meyve cipsleri, bitki çayları için özel süslemeler ve "sıfır atık" felsefesiyle üretilen sebze tozları gibi yeni nesil katma değerli ürün alternatifleri de tanıtılarak katılımcılara vizyoner bir bakış açısı sunuldu.

Büğdüzlü kadınların kendi deneyimlerini aktardığı, soruların yanıtlandığı ve çay ikramı eşliğinde oldukça sıcak bir atmosferde geçen Bilim Kafe etkinliği, günün anısına çekilen hatıra fotoğrafı ile sona erdi.